W czasie kiedy my cieszyliśmy się w plenerze przepiękną letnią aurą długiego weekendu, w dniu 4 czerwca 2015 r., Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie, która od dwóch lat budzi duże emocje w branży tj. w sprawie stosowania obniżonej stawki podatku VAT na wyroby medyczne.
O podstawach sporu z Komisją Europejską pisałam już na moim blogu, przypomnę jednak krótko.
Komisja wysuwała zarzut, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy 2006/112 poprzez stosowanie, na podstawie załącznika nr 3 do ustawy o VAT, obniżonej stawki VAT do dostaw towarów, które nie wchodzą w zakres załącznika III do dyrektywy.
Według Rzeczypospolitej Polskiej skarga nie była zasadna. Komisja nie wskazała bowiem konkretnych towarów, w odniesieniu do których nie należy stosować obniżonej stawki VAT. Co więcej Komisja nie przedstawiła dowodu, iż sporne pozycje rzeczywiście obejmują towary, które nie wchodzą w zakres załącznika III do rzeczonej dyrektywy, nie wykazała tym samym zasadności podnoszonych zarzutów.
Trybunał orzekł:
Stosując obniżoną stawkę podatku wymienionych w pozycjach 82, 92 i 103 w załączniku nr 3 do Ustawy o podatku od towarów i usług, Rzeczpospolita ( tj. cysteina, cystyna i ich pochodne, wyroby higieniczne lub farmaceutyczne włączając smoczki, z gumy innej niż ebonit, soczewki kontaktowe; soczewki okularowe ze szkła i innych materiałów) Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 96–98 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z załącznikiem III do tej dyrektywy.
W pozostałym zakresie skarga została oddalona.
Uzasadnienie tego stanowiska znajdziemy w wyroku.
W przedmiocie zarzutu Komisji odnoszącego się do pozycji 82, 92 i 103, Trybunał stwierdził:
Polska podnosiła, że znajdujące się w pozycji 82 w załączniku nr 3 do ustawy o VAT, substancje, to znaczy cystyna, cysteina i ich pochodne, mogą stanowić gotowy produkt farmaceutyczny, jeżeli mogą być wprowadzane do obrotu jako autonomiczne produkty. Komisja przyznała, że obniżona stawka VAT może być zastosowana do tych substancji, o ile są one sprzedawane konsumentom jako produkt gotowy, uważała ona natomiast, że jako składniki innych produktów lub innych preparatów substancje te powinny być objęte podstawową stawką VAT. Ostatecznie Trybunał przyznał rację Komisji i uznał że, pozycja 82 zezwala na stosowanie obniżonej stawki VAT do dostaw substancji przeznaczonych do użytku jako produkty pośrednie.
W odniesieniu do pozycji 92 rzeczonego załącznika Komisja przyznała, że pozycja ta może obejmować osłonki antykoncepcyjne i poduszki pneumatyczne, które mogą wchodzić w zakres załącznika III do dyrektywy 2006/112. Komisja twierdziła natomiast, że nie można uważać, iż inne produkty z gumy, takie jak kroplomierze, rozpylacze lub termofory, wchodzą w zakres tego załącznika.
Ponadto, jeśli chodzi o towary znajdujące się w pozycji 103 w załączniku nr 3 do ustawy o VAT, Komisja twierdziła, że pozycja ta zezwala na stosowanie obniżonej stawki VAT do soczewek i szkieł każdego rodzaju, a ponieważ tylko soczewki i szkła, które służą do korekty wzroku, wchodzą w zakres pkt 4 załącznika III do rzeczonej dyrektywy, pozycja ta nie wchodzi w zakres owego załącznika w odniesieniu do wszystkich towarów, które obejmuje.
W świetle powyższych rozważań Trybunał uznał, że Komisja zasadnie twierdziła, iż pozycje 82, 92 i 103 zezwalają na stosowanie obniżonej stawki VAT do dostaw towarów, które nie wchodzą w zakres załącznika III do dyrektywy.
W pozostałym zakresie skarga została oddalona.
Jak podniósł Trybunał, w pozostałym zakresie Komisja nie przedstawiła wystarczającego wyjaśnienia i ograniczyła się do stwierdzenia, że pozostałe kategorie towarów są zbyt szeroko zakreślone nie wykazując, że towary wskazane w tych pozycjach nie wchodzą, w całości lub w części, w zakres załącznika III do dyrektywy.
Refleksja po wyroku:
Jak widzimy żądania zarówno Komisji, jak i Rzeczypospolitej Polskiej zostały uwzględnione tylko częściowo. Bez wątpienia zakres oddalenia jest zdecydowanie większy niż zakres uwzględnienia skargi, co należy uznać za sukces Polski.
Błędem Komisji, w tej sprawie było ograniczenie się w skardze do przypomnienia zasad i nie wywiedzenie konkretnych wniosków co do towarów, które jej zdaniem niesłusznie korzystają ze stawki obniżonej na podstawie polskich przepisów. Zadaniem Komisji było bowiem wykazanie istnienia zarzucanego uchybienia i przedstawienie Trybunałowi wszystkich niezbędnych dowodów bez opierania się na domniemaniu, czego w tej sprawie nie uczyniono.
Niewątpliwie jednak nie ominą nas zmiany w prawie. Na pewno, dotyczyć będą uwzględnionych zarzutów dotyczących pozycji 82, 92 i 103 w załączniku nr 3 do Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ale czy tylko?
Patrząc na całokształt zagadnienia tj. uwzględniając przesłanki oddalenia skargi (bardziej formalne niż merytoryczne), wymogi dyrektywy 2006/112, nasze przepisy, interpretacje urzędów skarbowych i praktykę rynkową, osobiście odczuwam potrzebę gruntownego uporządkowania tematu preferencyjnej stawki VAT na wyroby medyczne. Oczywiście istnieje kilka sposobów w jaki rząd będzie mógł to zrobić. Czy to zrobi i w jakim zakresie, dowiemy się niebawem.
